Een scheur in de gevel wijst lang niet altijd op een groot probleem. Veel scheuren in metselwerk ontstaan door krimp of temperatuurwisselingen en blijven onschuldig. Een zettingsscheur vraagt wel om aandacht, omdat die kan wijzen op beweging in de fundering.
Met de juiste aanpak ontdek je snel met welke soort scheur je te maken hebt. Zo neem je een goed onderbouwd besluit over herstel, onderzoek of de aankoop van een woning.
In dit blog lees je:
- Wat een scheur in de gevel is en welke soorten je tegenkomt
- Welke 5 oorzaken achter de meeste gevelscheuren zitten
- Hoe je een zettingsscheur herkent en meet
- Wanneer een onafhankelijk funderingsonderzoek je zekerheid geeft
Wat is een scheur in de gevel?
Een scheur in de gevel is een breuk in het metselwerk, het voegwerk of het pleisterwerk van de buitenmuur. Die breuk ontstaat wanneer de gevel meer spanning te verwerken krijgt dan de stenen en voegen aankunnen. Die spanning komt door beweging van de grond, van het materiaal zelf of van onderdelen in de muur.
Gevelscheuren vallen grofweg in 2 groepen. Haarscheuren zijn dun, ondiep en stabiel en vormen meestal alleen een cosmetisch probleem. Constructieve scheuren zijn breder, lopen vaak dwars door de stenen en kunnen in de loop van de tijd groeien.
Een zettingsscheur hoort bij de tweede groep. Zetting betekent dat de grond onder de woning inklinkt of dat de fundering ongelijkmatig zakt. Zakt het ene deel van de woning meer dan het andere, dan trekt het metselwerk uit elkaar. Zo ontstaat een zettingsscheur.
Is een scheur in de gevel gevaarlijk?
Een scheur in de gevel is in de meeste gevallen niet direct gevaarlijk. Een stabiele haarscheur tast de draagkracht van de muur niet aan. Een scheur die groeit, door de stenen loopt of samengaat met klemmende deuren en scheve vloeren vraagt wel om onderzoek. Hoe eerder je de oorzaak kent, hoe beter je de schade beperkt.
Waar komen scheuren in de gevel vandaan?
De meeste scheuren in metselwerk komen voort uit 1 van deze 5 oorzaken. Elke oorzaak geeft een eigen soort scheur.
1. Zetting van de fundering
In grote delen van de Randstad staan woningen op slappe klei- en veengrond. Die grond klinkt in, en oudere woningen rusten vaak op houten palen. Daalt het grondwater, dan kunnen de koppen van die palen gaan rotten. De fundering zakt dan ongelijkmatig en het metselwerk scheurt.
2. Krimp en uitzetting door temperatuur
Metselwerk zet uit bij warmte en krimpt bij kou. Een lange gevel heeft daarom dilatatievoegen nodig. Dat zijn flexibele naden die de beweging opvangen. Ontbreken die voegen, dan zoekt de spanning een eigen weg en ontstaan vaak verticale scheuren.
3. Roestende lateien en muurankers
Een latei is de draagbalk boven een raam of deur. Een stalen latei die roest, zet uit en duwt de stenen erboven omhoog. Je ziet dan horizontale scheuren boven het kozijn. Roestende muurankers, die de binnen- en buitenmuur van een spouwmuur verbinden, veroorzaken een vergelijkbaar patroon.
4. Vocht en vorst
Poreuze stenen en verweerde voegen nemen regenwater op. Bevriest dat water, dan zet het uit en drukt het het materiaal uit elkaar. Lekkende regenpijpen en goten versnellen dit proces.
5. Bomen en trillingen
Boomwortels onttrekken water aan kleigrond, waardoor de grond krimpt en de fundering kan zakken. Ook trillingen van zwaar verkeer of bouwwerkzaamheden in de buurt kunnen scheuren in de gevel veroorzaken of bestaande scheuren vergroten.
Hoe herken je een zettingsscheur?
Een zettingsscheur herken je aan de vorm en het verloop. De scheur loopt meestal schuin of trapvormig door de voegen. Vaak is de scheur aan het ene uiteinde breder dan aan het andere. Die wigvorm laat zien welke kant van de woning zakt.
- Trapvormig verloop door de voegen, schuin over de gevel
- Wigvorm, breder aan de bovenkant of juist aan de onderkant
- Startpunt bij hoeken van ramen en deuren, waar de muur het zwakst is
- Breuk door de stenen heen in plaats van alleen door het voegwerk
Zie je binnen ook nieuwe scheuren, scheve vloeren of deuren en ramen die klemmen, dan wijst dat sterker op zetting. Eén signaal zegt weinig. Een combinatie van signalen geeft een duidelijk beeld.
Zo beoordeel je een scheur in je gevel
Met 6 vragen breng je een gevelscheur snel in kaart. Loop ze na voordat je iets laat repareren.
- Breedte, een dunne haarscheur of een scheur die je duidelijk in millimeters meet
- Vorm, recht en verticaal, horizontaal of trapvormig en schuin
- Plek, midden in de gevel, boven een kozijn of vanaf een hoek
- Groei, de scheur blijft gelijk of wordt breder en langer
- Signalen binnen, nieuwe scheuren in muren of plafonds, scheve vloeren of klemmende deuren
- Bouwjaar en ondergrond, een oudere woning op houten palen of een woning op slappe grond
Een rechte, stabiele haarscheur zonder signalen binnen is meestal onschuldig. Een trapvormige scheur die groeit en samengaat met problemen binnen vraagt om nader onderzoek.
Een scheur in de gevel aanpakken in 6 stappen
Met deze 6 stappen pak je een scheur in de gevel gestructureerd aan. Je voorkomt zo dat je een scheur dichtsmeert zonder de oorzaak te kennen.
- Fotografeer de scheur. Leg een liniaal of meetkaart naast de scheur en noteer de datum. Zo heb je een vast vergelijkingspunt.
- Meet de breedte. Gebruik een scheurmeetkaart en noteer de breedte op het breedste punt.
- Markeer de uiteinden. Zet met potlood een streepje en de datum bij beide uiteinden. Groeit de scheur, dan zie je dat meteen.
- Volg de scheur minimaal 6 maanden. Meet elke maand opnieuw. Zo zie je ook het verschil tussen zomer en winter.
- Zoek de oorzaak in de directe omgeving. Controleer lateien boven kozijnen, lekkende regenpijpen en bomen dicht bij de gevel.
- Laat bij twijfel een specialist kijken. Herstel de scheur pas wanneer je de oorzaak kent. Anders scheurt de gevel op dezelfde plek opnieuw.
Wanneer is een scheurmeter zinvol?
Een scheurmeter is zinvol wanneer je twijfelt of een scheur groeit. Het is een plaatje van 2 delen dat je over de scheur bevestigt. Beweegt de muur, dan verschuiven de delen ten opzichte van elkaar en lees je de verschuiving af op een schaalverdeling.
Een scheurmeter geeft betrouwbaardere gegevens dan losse foto's. Die meetreeks helpt een specialist om snel te bepalen of de fundering nog beweegt. Voor een stabiele haarscheur heb je een scheurmeter meestal niet nodig.
Hoe meet je scheuren in metselwerk?
Scheuren in metselwerk meet je op 2 manieren: de breedte op één moment en de groei over een langere periode. Voor zekerheid over de oorzaak laat je een specialist meten.
Scheurbreedte meten met een scheurmeetkaart
Een scheurmeetkaart is een kaartje met lijnen van verschillende diktes. Je legt de kaart tegen de scheur en zoekt de lijn die precies overeenkomt. Zo meet je de breedte zonder speciaal gereedschap.
Scheurgroei volgen in de tijd
De groei van een scheur zegt meer dan de breedte. Meet elke maand op hetzelfde punt en noteer de uitkomsten in een overzicht. Een scheur die alleen met de seizoenen meebeweegt, wijst eerder op temperatuurwerking. Een scheur die steeds breder wordt, wijst eerder op zetting. Een scheurmeter maakt deze vergelijking nauwkeuriger dan een meetkaart.
Scheuren laten beoordelen door een specialist
Een bouwkundig specialist koppelt het scheurpatroon aan de oorzaak. Wij bekijken de vorm en de plek van de scheuren, meten scheefstand en kijken naar signalen binnen in de woning. Zo weet je of het om een cosmetische scheur gaat of om een probleem met de fundering.
Wijzen de scheuren op zetting, dan geeft een funderingsonderzoek door een onafhankelijke specialist duidelijkheid over de staat van de fundering. Je weet dan precies wat er aan de hand is en welke stappen nodig zijn.
Zettingsscheur of onschuldige krimpscheur?
Het verschil zit in het patroon. Elke oorzaak laat een eigen soort scheur achter in de gevel.
- Zettingsscheur, schuin of trapvormig, vaak wigvormig en soms dwars door de stenen. Gaat vaak samen met signalen binnen.
- Krimpscheur, recht en meestal verticaal, vaak midden in een lange gevel. Beweegt met de seizoenen mee, maar groeit niet structureel.
- Lateischeur, horizontaal boven een raam of deur, soms met stenen die iets naar buiten of omhoog drukken.
Twijfel je tussen 2 soorten, volg de scheur dan een paar maanden met een scheurmeter of laat een specialist meekijken. Een juiste diagnose bepaalt of je volstaat met het herstellen van de voegen of dat je de fundering moet laten onderzoeken.
Wat doe je wel en niet bij gevelscheuren?
Bij gevelscheuren draait alles om eerst de oorzaak vinden en pas daarna herstellen. Deze lijstjes helpen je op weg.
Dit doe je wel
- Leg de scheur vast met foto's en metingen
- Volg de groei minimaal 6 maanden
- Laat lekkende goten en regenpijpen repareren
- Schakel een specialist in bij trapvormige of groeiende scheuren
Dit doe je beter niet
- De scheur direct dichtkitten of dichtsmeren
- Een groeiende scheur afdoen als cosmetisch
- Signalen binnen, zoals klemmende deuren, negeren
- Een woning met grote gevelscheuren kopen zonder onderzoek
Zekerheid over scheuren in je gevel
Een onafhankelijk onderzoek geeft je zekerheid over de oorzaak van een scheur in de gevel. Wij zijn geen makelaar en geen aannemer, dus wij hebben geen belang bij de uitkomst. Zo ben je verzekerd van een objectief oordeel.
- Afspraak binnen 3 werkdagen, zodat je snel weet waar je aan toe bent
- Rapport binnen 2 werkdagen na de inspectie, met spoedservice binnen 24 uur
- Erkend rapport door NHG (Nationale Hypotheek Garantie) en alle geldverstrekkers die onder toezicht staan van de AFM
- Betaal achteraf, de factuur ontvang je samen met het rapport
- Alle specialismen onder één dak, met één vaste contactpersoon
Onze specialisten werken in een straal van 75 km rond Amsterdam, in Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland. Met een helder rapport weet je precies wat je koopt, verkoopt of moet herstellen.
Twijfel je over een scheur in je gevel? Plan een funderingsonderzoek voor je woning en ontvang binnen 2 werkdagen na de inspectie een helder rapport.
