Een fundering op staal rust direct op een stevige zandlaag vlak onder de woning. Een fundering op palen brengt het gewicht van de woning via palen naar een diepere laag die het gewicht wel kan dragen. Welke van de 2 onder een woning zit, hangt af van de bodem en van het bouwjaar. Voor jou als koper bepaalt het funderingstype waar je op let en wat je laat onderzoeken.
In dit blog lees je:
- Wat een fundering op staal en een fundering op palen precies zijn
- Waarom de ene woning palen heeft en de andere niet
- Hoe je ontdekt welke fundering jouw woning heeft
- Wat het funderingstype betekent als je een woning koopt
Wat is een fundering op staal?
Een fundering op staal is een fundering zonder palen. De muren van de woning staan op brede voeten of op een betonplaat, en die liggen direct op een stevige zandlaag dicht onder het maaiveld. Het maaiveld is de bovenkant van de grond rond de woning.
Het woord "staal" verwijst niet naar het metaal. Het komt van een oud Nederlands woord voor standplaats. De woning staat dus op de grond zelf, zonder palen die dieper reiken.
Een fundering op staal werkt alleen als de grond vlak onder de oppervlakte stevig genoeg is. Dat geldt vooral voor de zandgronden in het oosten en zuiden van Nederland. Op slappe klei- of veengrond, zoals in grote delen van de Randstad, kan een woning op staal ongelijk wegzakken.
Welke soorten funderingen kom je onder een woning tegen?
Onder Nederlandse woningen kom je vooral 4 typen tegen, 2 op staal en 2 op palen.
1. Strokenfundering op staal
Een strokenfundering bestaat uit brede stroken van metselwerk of beton onder de dragende muren. De stroken verdelen het gewicht van de woning over een groter oppervlak van de zandlaag. Je ziet dit type veel bij oudere woningen op stevige grond.
2. Plaatfundering op staal
Een plaatfundering is een betonnen plaat onder het hele grondvlak van de woning. De plaat spreidt het gewicht over de volledige oppervlakte. Bouwers kiezen dit type vooral bij lichtere gebouwen op redelijk stevige grond.
3. Paalfundering van hout
Bij een houten paalfundering staan de muren op een houten constructie die rust op houten palen. Je komt dit type vooral tegen bij oudere woningen in West-Nederland. Het hout blijft alleen gezond zolang het volledig onder het grondwater staat.
4. Paalfundering van beton
Een betonnen paalfundering is de standaard bij nieuwbouw op slappe grond. Bouwers heien of boren betonnen palen tot in de draagkrachtige zandlaag. Beton is niet gevoelig voor paalrot, het schimmel- en bacterieaantasting waar houten palen last van kunnen krijgen.
Waarom heeft de ene woning palen en de andere niet?
De bodem bepaalt of een woning een fundering op staal of een paalfundering krijgt. Ligt de draagkrachtige zandlaag dicht onder de oppervlakte, dan volstaat een fundering op staal. Ligt die laag diep onder klei of veen, dan zijn palen nodig om het gewicht daar te krijgen.
Daarnaast spelen het bouwjaar en de bouwmethode mee. Bouwers kozen vroeger vaker voor hout, later voor beton. Deze 4 factoren bepalen samen het funderingstype:
- Bodemopbouw. Zandgrond draagt beter dan klei of veen.
- Diepte van de draagkrachtige laag. Hoe dieper de stevige zandlaag, hoe eerder palen nodig zijn.
- Gewicht van het gebouw. Een zwaar gebouw vraagt een sterkere fundering dan een lichte woning.
- Bouwjaar en bouwmethode. Het bouwjaar zegt veel over het materiaal, hout of beton.
Zo herken je welke fundering je woning heeft
Het funderingstype zie je niet aan de buitenkant van een woning. Met deze 6 bronnen kom je wel een heel eind:
- Gemeentelijk bouwarchief. Bouwtekeningen en vergunningen vermelden vaak het funderingstype.
- Bouwjaar. Het bouwjaar geeft een indicatie van het gebruikte materiaal.
- Ligging en bodem. Op zandgrond is een fundering op staal waarschijnlijker dan op klei of veen.
- Buurwoningen. Woningen uit hetzelfde bouwblok hebben meestal dezelfde fundering.
- Informatie van de verkoper. De vragenlijst van de verkoper kan iets zeggen over de fundering of over eerder herstel.
- Kruipruimte. In de kruipruimte zie je soms een deel van de fundering, maar zelden de palen zelf.
Blijven de bronnen onduidelijk, dan geeft alleen onderzoek ter plekke zekerheid. Bij een funderingsonderzoek brengen wij het type en de staat van de fundering in kaart.
Het verschil tussen een fundering op staal en een paalfundering in 6 punten
Een fundering op staal en een paalfundering verschillen in werking, bodem en aandachtspunten. Dit zijn de 6 belangrijkste verschillen:
- Werking. Een fundering op staal verdeelt het gewicht over de bovenste zandlaag. Een paalfundering brengt het gewicht via palen naar een diepere laag.
- Bodem. Een fundering op staal past bij stevige grond. Een paalfundering past bij slappe grond met een diepe zandlaag.
- Diepte. Een fundering op staal ligt ondiep. Palen reiken veel dieper de grond in.
- Gevoeligheid. Een fundering op staal reageert op bewegingen in de bovenste grondlaag, zoals inklinken of uitdrogen van klei. Houten palen zijn gevoelig voor een dalende grondwaterstand.
- Grondwater. Bij houten palen telt de grondwaterstand zwaar mee. Bij een fundering op staal en bij betonpalen speelt die een kleinere rol voor het materiaal zelf.
- Herstel. Herstel vraagt bij beide typen maatwerk. De aanpak voor een fundering op staal verschilt sterk van die voor een paalfundering.
Is een fundering op staal slechter dan een fundering op palen?
Nee, een fundering op staal is niet slechter dan een fundering op palen. Op stevige zandgrond is een fundering op staal een logische en degelijke keuze. Palen voegen daar weinig toe.
Het verschil zit in de match met de bodem. Een fundering op staal op slappe grond of een houten paalfundering met een te lage grondwaterstand vraagt extra aandacht. Het type zegt dus niets over de kwaliteit. De combinatie van type, bodem en staat bepaalt hoe de fundering ervoor staat.
Hoe controleer je de fundering van een woning?
Je controleert de fundering in 3 lagen: papier, zichtbare signalen en onderzoek door een specialist.
Gegevens opvragen bij de gemeente
Het bouwarchief van de gemeente bewaart vaak tekeningen en vergunningen. Daarin lees je welk funderingstype de bouwer gebruikte. Bij oudere woningen ontbreken die stukken soms of zijn ze onvolledig.
Signalen in en rond de woning
Scheuren in de gevel, scheve kozijnen of klemmende deuren kunnen op funderingsproblemen wijzen. Die signalen vertellen je niets over het type fundering. Ze zijn wel een reden om de fundering nader te laten bekijken.
Funderingsonderzoek door een specialist
Een funderingsonderzoek geeft de meeste zekerheid. Onze specialist stelt vast of de woning op staal of op palen staat en hoe de fundering erbij ligt. Zo weet je precies wat je koopt.
Wij zijn onafhankelijk, dus we hebben geen belang bij de uitkomst. Je krijgt een helder rapport waarmee je goed onderbouwd verder kunt, bij je bod of in gesprek met de verkoper. Lees meer over de aanpak op onze pagina over funderingsonderzoek bij een woning.
Fundering op staal of op palen, wat betekent dat bij aankoop?
Het funderingstype bepaalt waar je als koper extra op let. Per type verschillen de aandachtspunten:
- Fundering op staal. Let op het type bodem en op tekenen van ongelijkmatige zakking.
- Houten paalfundering. Let op de grondwaterstand en op de staat van het hout.
- Betonnen paalfundering. Dit type geeft meestal weinig zorgen. Scheefstand of zakking blijft wel een punt om te controleren.
Weet je welk type onder de woning zit, dan stel je gerichte vragen aan de verkoper en de makelaar. Zo voorkom je verrassingen na de overdracht en koop je met een gerust gevoel.
Wat doe je wel en niet bij een woning op staal of op palen?
Met een paar vaste stappen houd je grip op de fundering, voor en na de aankoop.
Dit doe je wel
- Vraag bouwtekeningen op bij het gemeentelijk bouwarchief
- Vraag de verkoper naar eerder funderingsonderzoek of herstel
- Kijk in de kruipruimte en rond de gevel
- Laat bij twijfel een funderingsonderzoek uitvoeren vóór je bod
Dit doe je beter niet
- Het funderingstype afleiden uit alleen het uiterlijk van de woning
- Aannemen dat een fundering op staal altijd zwakker is
- Aannemen dat palen altijd zekerheid geven
- Scheuren afdoen als gewone werking van de woning zonder controle
Zekerheid over de fundering van je woning
Met een onafhankelijk onderzoek weet je wat onder de woning zit, op staal of op palen. Dit krijg je bij Keuringsdienst voor Wonen:
- Onafhankelijk advies. Wij zijn geen makelaar en geen aannemer, dus je krijgt een objectief oordeel.
- Snel een afspraak. Je plant een afspraak binnen 3 werkdagen.
- Snel inzicht. Je ontvangt het standaardrapport binnen 2 werkdagen na de inspectie. Met spoedservice heb je het binnen 24 uur.
- Betaal achteraf. Je betaalt pas als je het rapport hebt, zonder vooruitbetaling.
- Erkend rapport. Ons bouwkundig rapport is erkend door NHG (Nationale Hypotheek Garantie), SWEW en alle geldverstrekkers die onder toezicht van de AFM staan.
- Alles onder één dak. Je hebt 1 vaste contactpersoon voor al je vastgoeddiensten en vraagt meerdere onderzoeken tegelijk aan.
Vragen of hulp nodig?
Twijfel je over de fundering van een woning? Neem contact met ons op of vraag direct een funderingsonderzoek aan.
